Thiền sư Vạn Hạnh

Chủ nhật - 03/04/2016 21:36
Thiền sư Vạn Hạnh
Thiền sư Vạn Hạnh
Có chiếc lá vàng vừa lặng lẽ rơi, một mùa Vu Lan nữa lại đang trở về. Mùa Vu Lan - mùa báo hiếu, mùa của rộn ràng yêu thương và tri ân sum vầy. Tháng bảy - mưa ngâu, thoáng chút gió heo may vừa đi ngang qua những tâm hồn đang mãi bận lòng suy tư và hoài niệm về những gì đã đi qua nhưng thật ra vẫn còn lại đâu đây trong lớp bụi của thời gian. Để rồi trong một thoáng suy tư nào đó chợt nghĩ về giọt sương suy thịnh của thiền sư Vạn Hạnh dù đã ngàn năm trước nhưng đến hôm nay dường như vẫn còn đọng lại trên đầu cành của những đóa hoa vô thường. Và chắc chắn một điều rằng hình ảnh của Vạn Hạnh- vị thiền sư bình dị của một Đại Việt cách đây hơn mười thế kỷ vẫn còn lưu dấu mãi với thời gian, với linh hồn đất nước Đại Việt và trong tâm hồn con cháu Việt Nam hôm nay lẫn mai sau.

Nhân mùa Vu lan báo hiếu, mùa tri ân về những bậc anh hào đã có công lao với dân tộc và đạo pháp, chúng con xin được viết đôi điều về thiền sư Vạn Hạnh - người đã có công lao cùng với vua Lý Công Uẩn khai sáng nên một vương triều nhà Lý đồng thời mở ra một thời đại huy hoàng cho Phật giáo nước nhà. Có thể là chưa thật sự đủ để ca tụng hết so với công lao và đức hạnh của Ngài nhưng đó là tất cả tấm lòng của người viết, chỉ mong muốn được điểm xuyết thêm một chút gió, một chút mây trôi nổi giữa bầu trời không lặng vốn dĩ chưa từng thiếu vắng hình bóng của bậc ân sư cao cả.

Trước hết xin được điểm qua vài nét về tiểu sử của thiền sư Vạn Hạnh.

Theo Thiền uyển tập anh chép lại: Sư họ Nguyễn, người làng Cổ Pháp, Định Bản, Bắc Ninh. Thuở nhỏ thông minh khác thường, học rộng biết nhiều. Năm 21 tuổi, Sư xuất gia tại chùa Lục Tổ - Khương Dịch – Bảng Phủ - Thiên Đức – Bắc Ninh, nhận Thiền Ông làm thầy. Sư chuyên tu tập môn Tổng trì tam ma địa, lấy đó làm sự nghiệp. Hoàng đế Lê Đại Hành rất tôn kính Sư. Có lần Đỗ Ngân muốn mưu hại Ngài, Ngài bèn đem bài kệ đưa cho y:

Cây đất sinh nhau bạc với vàng
Cớ sao mưu hại mãi cưu mang
Bây giờ năm miệng hồn thu dứt
Thật đến về sau chẳng hận lòng.

Bấy giờ, Ngọa Triều bạo ngược, lòng dân đều chán nản. Vạn Hạnh thiền sư cùng với Đào Cam Mộc đã làm một cuộc đảo chính đưa Lý Công Uẩn lên ngôi, (bằng cách đưa ra nhiều phù sấm và nhiều sự kiện lạ lùng để dự báo trước, tiêu biểu nhất là “bài thơ ở cây gạo bị sét đánh”) mở ra một thời kỳ vàng son cho Đại Việt. Nếu như vua Lý Công Uẩn được xem là người có công khai sáng một thời đại, thì Vạn Hạnh thiền sư chính là người có công đặt nền móng vững vàng cho sự hưng thịnh Phật giáo thời Lý. Bên cạnh đó, việc quyết định dời đô về Thăng Long của vua Lý Thái Tổ góp phần làm thay đổi bộ mặt của đất nước cũng nằm trong “kế hoạch đại sự” của Vạn Hạnh, thể hiện tầm nhìn xa rộng và kế sách lo toan cho con cháu muôn đời sau của vua Trần lẫn thiền sư Vạn Hạnh. Từ những việc làm to lớn trên, chúng ta thấy rằng, thiền sư Vạn Hạnh suốt một đời xây dựng cho mình một công trình suy tư và đấu tranh cho sự hưng thịnh của Dân tộc và Đạo pháp. Sự có mặt của Vạn Hạnh là sự có mặt của sự sống – sự sống của một dân tộc và sự sống của một tôn giáo. Trong suốt chặng đường lịch sử của vương triều nhà Lý, thiền sư Vạn Hạnh đã thắp lên cho dân tộc một ngọn đuốc sáng về tình thương và niềm tin mãnh liệt để đưa dân tộc thoát khỏi khúc quanh co đen tối của cuộc đời. Thế nhưng con người vĩ đại lấy tinh thần “phục vụ chúng sanh là cúng dường chư Phật” ấy, sẵn sàng “nhập thế” để cứu khổ cho đời, một khi đất nước thái bình, xã tắc yên bình thì lại trở về với chân dung một con người bình dị và lối sống bình thường nơi cửa Thiền của mình, không màng danh lợi, địa vị. Rõ ràng là “nhập thế” nhưng lại không hề “trụ thế”, đây mới chính là bản chất muôn đời của Phật giáo thể hiện qua cuộc đời của những bậc thiền sư ung dung, thanh thoát giữa vòng vây của chốn bụi trần, không hề bị hoen ố như hoa sen thanh khiết mọc lên từ chốn bùn lầy.

Ngày 15 thánh 5 năm Mậu Thiên thứ 16 (1025), Vạn Hạnh thiền sư “quảy dép về Tây”, bước chân về chốn vĩnh hằng. Ngài đến đi trong cuộc đời này thản nhiên như một lữ khách thăm hỏi qua đường, dừng lại nơi đây để chuẩn bị cho một hành trình phụng sự chúng sanh khác. Dẫu rằng, Ngài đã vào nơi yên nghỉ, nhưng đâu đó vẫn còn những lời nhắn nhủ chứa đựng trong hư không, và thấp thoáng đâu đây dấu chân của Người đi theo với vận mệnh của đất nước thông qua bài kệ Sư để lại:

Thân như bóng chớp có rồi không
Cây cỏ xuân tươi thu héo vàng
Theo vận thịnh suy không hãi sợ
Thịnh suy đầu cỏ tựa phơi sương.

Thật là, sự ra đi của các bậc vĩ nhân thoáng qua cuộc đời như một bóng mây, ra đi không hề để lại dấu vết nhưng để lại trong lòng những người Việt Nam hôm nay và mai sau cả một niềm quy ngưỡng vô biên không bao giờ phai nhòa.
Vạn Hạnh – một ngôi sao sáng  không bao giờ lụi tàn.

Nhà văn Pháp Điđrô có nói rằng: “Nếu không có mục đích, anh không làm được gì cả. Anh cũng không làm được gì vĩ đại nếu như mục đích tầm thường”. Vâng, sứ mệnh “phụng sự chúng sanh”  luôn là một mục đích vĩ đại mà xưa nay hàng đệ tử Phật luôn cố gắng hoàn thành. Và các vị thiền sư thời Lý, mà tiêu biểu là thiền sư Vạn hạnh đã hoàn thành một cách xuất sắc trong sự nghiệp của mình, để dù rằng giữa lòng xã hội phong kiến nhưng những bông hoa Ưu-đàm đó vẫn nở rộ để dâng cho đời chút hương sắc của mình, để muôn đời sau những ai là người Việt Nam đều tự hào rằng mình được sinh ra trên đất nước của “ con rồng cháu tiên”, mảnh đất đã sản sinh ra những con người anh tú dù ở hoàn cảnh nào vẫn thong dong đi về trước những biến động của cuộc đời, như Vạn Hạnh thiền sư của ngày nào vẫn ung dung ngồi ở chùa Lục Tổ, bên cạnh chén trà, mĩm cười với chính mình, một nụ cười chìm lặng giữa hư không…
Đúng là:
Biệt và ngộ cũng vẫn tay nắm chặt
Mây phiêu hành chẳng lạc lối ngàn xanh.
 

Tác giả bài viết: Vạn Đức

Nguồn tin: Tâm Như 1

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

TuongQuanAm
Thống kê truy cập
  • Đang truy cập12
  • Máy chủ tìm kiếm1
  • Khách viếng thăm11
  • Hôm nay361
  • Tháng hiện tại13,532
  • Tổng lượt truy cập2,245,053
FixL PhatDan
FixR PhatDan
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây